Thế giới học được gì từ "khoa học và tự nhiên" trong năm 2021 ?

Ngày đăng:14-02-2022 (952 lượt xem )

Phải nói ngay rằng 2021 là năm đầy biến động với sự tồn tại của đại dịch Covid-19 và thiên tai. Một số thật đáng sợ, một số lại hài hước, hấp dẫn và cả những điều khiến chúng ta ngỡ ngàng.

1. Loài chim ở Bắc Mỹ đã giảm 3 tỷ con trong 50 năm qua

Kể từ năm 1970, các nhà nghiên cứu đã thu thập nhiều thông tin về 529 loài chim và  phát hiện thấy, số lượng chim ở Bắc Mỹ đã giảm khoảng 3 tỷ con. Thông tin sau đó được kết hợp với dữ liệu hàng thập kỷ về di cư của chim nhờ 143 cơ sở radar theo dõi thời tiết.

Kết quả, khoảng 12 họ chim bao gồm chim sẻ, chim chích, chim chích chòe, chim đồng cỏ, chim sơn ca, và chim đen cánh đỏ...có số lượng giảm tới hơn 90%. Các nhà nghiên cứu viện dẫn nhiều nguyên nhân cho sự mất mát của các loài chim, bao gồm suy thoái môi trường, đô thị hóa và sử dụng thuốc trừ sâu của con người.

Loài chim ở Bắc Mỹ đã giảm 3 tỷ con trong 50 năm qua  (Ảnh:Ranker)

2. Cây keo có thể gửi tín hiệu hóa học đến các cây khác khiến chúng trở nên độc hại

Năm 1990, Wouter Van Hoven, một nhà động vật học ở Đại học Pretoria, đã tiến hành điều tra cái chết hàng loạt của một đàn linh dương đông tới 3.000 con trong một trang trại ở Nam Phi. Trong khi quan sát cả linh dương vằn (kudu) và hươu cao cổ, ông nhận thấy, hươu cao cổ chỉ ăn một vài lá keo (Acacia) từ một cây ở đầu ngọn gió, tránh ăn những cây ở phía hạ lưu, còn kudu thì ăn tất cả mọi thứ trong tầm mắt của chúng.

Cuối cùng, Van Hoven đã phát hiện thấy cây keo gửi tín hiệu hóa học đến các cây khác. Tín hiệu là ethylene và có thể đi xa tới 50 yard (56m) để cảnh báo những cây keo khác. Trong vòng 5 đến 10 phút, những cây được "cảnh báo" đã tăng nồng độ tannin trong lá khiến chúng có độc. Nếu kudu tiếp tục ăn những chiếc lá này, chúng sẽ chết ngay lập tức.

Cây keo có thể gửi tín hiệu hóa chất độc đến các cây khác (Ảnh:Ranker)

3. Trứng ấu trùng ruồi botflу có thể làm ổ dưới da mà không cần vật chủ bay tới gần

Ruồi Botfly thuộc họ Oestroidea, sống chủ yếu ở Mexico, trung và nam Mỹ. Vòng đời của chúng bắt đầu khi một con botfly cái đẻ trứng lên mình một động vật chân đốt chuyên hút máu khác, ví dụ như muỗi hay bọ chét. Vật trung gian truyền bệnh này sau đó sẽ tiếp tục đi kiếm ăn ở các loài động vật khác, thường là các loài gia súc và con người. Ấu trùng sẽ đào xới làm tổ và hút máu dưới da của vật chủ qua vết đốt của vật trung gian hoặc là qua lỗ chân lông. Nơi chúng làm tổ sẽ sưng tấy, tiết ra mủ và dịch gây đau nhức.

Những con ruồi Botfly trưởng thành có kích thước bằng một con ong vò vẽ, khó có thể nói chúng đẻ trứng trực tiếp trên da người mà nhờ vật trung gian. Ví dụ, cơ chế "dính" trứng lên muỗi và sau đó muỗi mang trứng tới da người hoặc động vật . Sự ấm áp của da vật chủ, kết hợp với vết muỗi đốt sẽ tạo ra chiếc tổ hoàn hảo cho ấu trùng. Vì vậy,  trứng ruồi botfly dễ dàng, chui vào dưới da và sống yên ổn tới  hàng tháng mặc dù con người không hề biết ruồi botfly là gì. Sau khoảng 12 tuần, ấu trùng phát triển đủ lớn, ᴄhúng bò ra ngoài, rớt хuống đất ᴠà phát triển thành nhộng trong đất.

Trứng ấu trùng ruồi botflу làm tổ trong da người (Ảnh: Cbsnews )

4. Con cò với một mũi tên xuyên cổ năm 1822 cho chúng ta biết sự di cư của loài chim

Hàng trăm năm nay, con người tự hỏi điều gì đã xảy ra với các loài chim vào mùa đông. Một số cho rằng chúng đã bay đi nơi khác, nhưng không biết đi đâu. Aristotle, giáo sư ĐH Harvard Mỹ gợi ý, có thể chúng bay về nơi ấm hơn rồi trở lại theo kiểu ngủ đông, hoặc có những con khác tự “biến hình” thành các loài chim hoặc động vật khác phù hợp hơn với mùa đông cho đến khi mùa xuân trở lại.

Sau hàng thiên niên kỷ băn khoăn, cuối cùng  khoa học cũng đã tìm được câu trả lời. Đó là vào thế kỷ 19, chính xác hơn là năm 1822, một con cò trắng được tìm thấy ở Đức kèm theo một mũi tên châu Phi xuyên táo qua cổ. Không thể phủ nhận rằng con chim này đã bị thương cách đó khoảng 2.000 dặm, trước khi nó tiếp tục hành trình về phía bắc. Con cò sau đó chết được người ta nhồi bông để làm bằng chứng cho sự di cư của loài chim.

Con cò với một mũi tên xuyên cổ năm 1822- bằng chứng về  sự di cư của loài chim (Ảnh:Ranker)

5. Tôm bọ ngựa có cú đấm nhanh và mạnh chưa từng thấy

Tôm bọ ngựa (mantis shrimp) được ví như ‘sát thủ đại dương’ vì nó sở hữu vũ khí lợi hại, đó là  chiếc càng to khỏe, bắt mồi nhanh như chớp nhờ những cú cực mạnh.  Loài loài động vật giáp xác này còn có tên gọi khác là tôm búa, khi phát triển đủ tuổi dài tới 40cm. Màu sắc đa dạng, từ xanh lục, nâu, đen nhạt đến hồng, vàng nhạt.

Tôm bọ ngựa có chiếc búa dạng chùy, đầu nhọn và khá hiếu chiến, thường xuyên tấn công đối thủ bằng chiếc chùy này, có thể hạ gục nhanh tiêu diệt gọn cả những đối thủ to xác hơn nhờ tốc độ vung và phóng của chùy. Theo nghiên cứu, chiếc chùy của tôm bọ ngựa có một cơ chế bánh cóc đơn giản cho phép nó tích trữ năng lượng và sau đó lao về phía trước tạo ra lực đấm với gia tốc mạnh hơn một viên đạn cỡ 0, 22 ly, tạo ra lực hơn 1.500 Newton. Nghe nói, tôm bọ ngựa đã từng sử dụng cú đấm này làm nứt vỏ cua và vỡ cả kính bể cá. Không chỉ vậy, quả chùy của tôm di chuyển rất nhanh làm giảm áp lực của nước, khiến cơ thể nó sôi lên. Việc giải phóng các bong bóng khi áp suất nước bình thường đồng thời cũng là để giải phóng một lượng lớn năng lượng, được gọi là sự xâm thực (cavitation).

Tôm bọ ngựa có đá nhanh và mạnh tới hơn 1.500 Newton (Ảnh:Ranker)

Nguyễn Khắc Nam

Các tin tức khác:

DANH MỤC
Liên hiệp hội đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba
Slide
Ban Chấp hành khóa IV ra mắt Đại hội
Slide
GS. TSKH Đặng Vũ Minh - Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam phát biểu chỉ đạo Đại hội
Slide
Chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen cho các cá nhân tiêu biểu
Slide
LIÊN KẾT WEBSITE
Thống kê truy cập
  Số người online:  13
  Hôm nay:  85
  Tháng này:  29332
  Tổng số truy cập:  2088843