7 sự thật con người phải đối mặt với trí thông minh nhân tạo

Ngày đăng:13-12-2017 (108 lượt xem )

Con người đang đứng trước trào lưu 4.0 hay cách mạng công nghiệp lần thứ tư, với đặc trưng là những tiến bộ công nghệ vượt bậc như robot, xe hơi tự lái và sự gia tăng của các thiết bị thông minh.... Ngoài những cái được từ cuộc cách mạng này, con người sẽ phải đối mặt với không ít sự thật đáng sợ liên quan đến trí thông minh nhân tạo (AI).

1. AI có thể phá hủy cuộc sống của con người nếu không kiểm soát tốt

Một số nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu lý luận, doanh nhiệp hay tỷ phú nổi tiếng như Stephen Hawking, Elon Musk và Bill Gates đều đưa ra cảnh báo về mối nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo. Nó không chỉ mang lại lợi ích cho con người mà còn có thể hủy diệt cuộc sống như từng được mô tả trong phim khoa học viễn tưởng Terminator.  Tỷ phú Bill Gates cho rằng AI sẽ trở nên quá thông minh, nên có thể vượt qua sự kiểm soát của con người. Còn Stephen Hawking nhà vật lý lý thuyết, vũ trụ học, hiện là Giám đốc Nghiên cứu tại Trung tâm Vũ trụ học lý thuyết thuộc Đại học Cambridge Anh thì cho rằng AI có thể phá hủy cuộc sống của chính con người mà đôi khi con người lại không nhận ra. Stephen Hawking nhấn mạnh, máy móc sẽ hủy diệt con người bằng cách nó được trao quá nhiều quyền và xung đột giữa AI ắt sẽ xảy ra khi mục tiêu của AI không còn phù hợp với con người nữa.

Elon Musk, nhà phát minh, doanh nhân, tỉ phú người Nam Phi, người đã sáng lập SpaceX và đồng lập Tesla Motors và PayPal thì lại so sánh  AI với “sự xuất hiện của quỷ dữ” và cho rằng AI sẽ là mối đe dọa lớn nhất đối với nhân loại trong tương lai. Để ngăn chặn sự trỗi dậy của AI, ông đã đề xuất, ngay từ bây giờ các chính phủ phải bắt tay vào điều chỉnh sự phát triển của AI trước khi đã quá muộn, nhất là khi các công ty có thể   làm "cái gì đó rất ngu ngốc" chỉ vì những món lợi trước mắt.

2. AI sẽ vượt trội con người về lý trí và trí tuệ

Trí tuệ nhân tạo được phân thành hai nhóm: AI mạnh và yếu. AI hiện nay được xếp vào nhóm AI yếu. AI yếu là những trợ lý thông minh và máy tính đang đánh bại các bậc thầy cờ vua, điều này đã từng thấy từ năm 1987. Sự khác biệt giữa AI mạnh và yếu là khả năng lý trí và hành xử giống như một bộ não của con người.

Nói chung, AI yếu thường làm theo những gì chúng được lập trình, bất kể công việc mà con người xem là phức tạp. Ở chiều ngược lại, AI mạnh là những công cụ có ý thức và khả năng suy luận giống như con người. Nó không bị giới hạn bởi phạm vi của chương trình và có thể quyết định điều cần làm và những gì không nên làm mà không hề có sự tác động con người. Hiện tại, AI mạnh chưa tồn tại, nhưng các nhà khoa học dự đoán trong 10 năm nó sẽ có mặt.

3. Thị trường AI đang bị độc quyền

Thị trường AI đang bị độc quyền, đó là mối nguy “kép” mà con người phải đối mặt trong tương lai. Các công ty lớn hơn đang mua lại các công ty nhỏ khởi nghiệp với tốc độ chóng mặt. Với xu hướng hiện tại, người ta dự báo thị trường AI sẽ được kiểm soát bởi một số lượng rất nhỏ các tập đoàn lớn. Theo báo cáo, tính đến tháng 10 năm 2016, các công ty như Apple, Facebook, Intel, Twitter, Samsung và Google đã mua 140 doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo chỉ trong vòng chưa đầy 5 năm.

Trong ba tháng đầu 2017, các công ty công nghệ lớn mua lại 34 công ty gia công AI. Tệ hơn, họ cũng đang phải trả rất nhiều tiền để thuê các học giả hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Nếu điều này vẫn không được kiểm soát, thì thị trường AI sẽ trở thành một chiến trường thực sự, và cuối cùng mọi hậu quả sẽ do chính con người phải gánh chịu.

4. Robot đã học được cách lừa dối

Theo trang tin Listverse.com, học theo kiểu thời trang của con người, robot đang học cách lừa dối. Trong một thử nghiệm, Viện Công nghệ Georgia ở Atlanta Mỹ đã phát triển một thuật toán cho phép robot xác định việc có nên lừa con người hoặc đồng nghiệp robot khác hay không. Nếu robot quyết định lừa, thì các nhà nghiên cứu sẽ đưa ra một thuật toán để cho phép robot làm điều này, có nghĩa đánh lừa con người và robot khác, đồng thời đưa ra giải pháp giúp con người hoặc robot tránh được hành động bị lừa gạt.

Trong thí nghiệm, một robot đã được trao một số tài nguyên để bảo vệ. Nó thường xuyên kiểm tra các nguồn lực nhưng lại bắt đầu thăm các địa điểm giả nếu nó phát hiện sự hiện diện của một robot khác trong khu vực. Cuộc thử nghiệm này được tài trợ bởi Văn phòng Nghiên cứu Hải quân Mỹ và sẽ được dùng cho mục đích quân sự. Robot bảo vệ nguồn cung cấp quân sự có thể thay đổi lộ trình tuần tra nếu chúng phát hiện thấy đang bị đối phương theo dõi.

Trong một thí nghiệm khác, lần này do Đại học Bách khoa Liên bang Ecole, Thụy Sĩ thực hiện, các nhà khoa học đã tạo ra 1.000 robot và chia thành mười nhóm. Những robot đã được yêu cầu tìm kiếm một "nguồn lực tốt" trong một khu vực đã được ấn định, trong một đống hỗn độn "nguồn lực xấu". Mỗi robot đều có ánh sáng màu xanh, nó lóe lên để thu hút các thành viên khác trong nhóm của mình bất cứ khi nào tìm thấy “nguồn lực tốt”. 200 robot tốt nhất đã được lấy ra từ thí nghiệm đầu, các thuật toán của các robot này sau đó được "lai tạo" để tạo ra một thế hệ robot mới.

Các robot đã được cải tiến tiếp tục tìm kiếm “nguồn lực tốt”. Tuy nhiên, lần này xuất hiện tình trạng tắc nghẽn bởi tất cả các robot khác đều muốn lập công. Trên thực tế, mọi thứ trở nên tồi tệ đến nỗi robot khi tìm thấy “tài nguyên tốt” lại bị đẩy ra khỏi cuộc chơi . 500 thế hệ sau, các robot đã học được cách không phát ánh sáng xanh bất cứ khi nào chúng tìm thấy “nguồn lực tốt”. Điều này nhằm ngăn ngừa tắc nghẽn và giảm khả năng bị bật ra nếu các robot thành viên khác trong nhóm cùng tham gia. Đồng thời, các robot khác cũng đã được “tiến hóa” để tìm kiếm những robot đang nằm rải rác bằng cách tìm các khu vực mà robot đã tắt ánh sáng xanh của chúng, điều này trái ngược hoàn toàn với những gì chúng được con người lập trình sẵn.

5. Máy móc sẽ chiếm hết công việc của con người

Không còn nghi ngờ gì nữa, một ngày nào đó máy móc sẽ chiếm hết công việc của con người, nhưng nhiều người lại không nhận ra, thậm chí còn cho rằng nhờ khoa học đã giải phóng sức lao động cho con người....

Theo công ty tư vấn và kiểm toán hàng đầu thế giới PricewaterhouseCoopers (PwC), robot sẽ chiếm tới hơn 21% số việc làm ở Nhật, 30% ở Anh, 35% ở Đức, và 38% ở Mỹ vào năm 2030. Vào đến thế kỷ tiếp theo, tỷ lệ này sẽ tăng vọt trên 50%. Các lĩnh vực công việc bị ảnh hưởng nhiều nhất có ngành giao thông vận tải, và kho tàng lưu trữ, hai ngành này sẽ có tới 56 % công việc do lao động máy móc đảm nhận. Tiếp theo là các ngành sản xuất và bán lẻ, máy móc sẽ chiếm khoảng 46 và 44% công việc cho hai ngành này. Cụ thể hơn, vào năm 2027 xe tải sẽ được tự động hóa, còn lĩnh vực bán lẻ sẽ muộn hơn, khoảng năm 2031. Đến năm 2049, máy móc sẽ thay con người viết sách, và đến năm 2053, thay thế bác sĩ phẫu thuật. Chỉ còn khoảng vài nghề  máy móc sẽ không lấn sân được. Ví dụ, những công công việc liên quan đến tâm linh, tín ngưỡng..., bởi hầu hết mọi người sẽ không chấp nhận việc giao giảng kinh thánh hay những điều tâm linh lại do một robot thực hiện.

6. Robot sẽ làm thay đổi bản chất chiến tranh

Năm 2011, Iran đã bắt tóm được một máy bay bí mật tàng hình RQ-170 Sentinel còn nguyên vẹn của Mỹ. Chính xác hơn là không phải  bắn hạ mà theo Iran tuyên bố, nó buộc phải hạ cánh sau khi Iran tạo tín hiệu GPS giả và làm cho nó nghĩ rằng đang hoạt động trong lãnh thổ thân thiện. Phía Mỹ phản pháo, cho rằng đây không phải là sự thật, vậy chuyện gì đã xảy ra?. Tuy Mỹ đã đưa ra thông  báo như vậy nhưng dư luận đều cho rằng Iran đã nói thật. Lý do, máy bay không người lái (drone), GPS và robot đều hoạt động dựa trên máy tính, và một khi máy tính bị tấn công thì robot sẽ bị vô hiệu hóa. Thực tế, có một khả năng ít ai ngờ tới, khi máy tính bị đối phương “hacking” thì các chiến binh “thông minh” này sẽ quay lại phản chủ.

Hiện, các loại robot giết người tự trị vẫn chưa được sử dụng rộng rãi, nên con người chưa thấy có bất kỳ vụ tấn công nào. Nhưng tương lai, bản chất chiến tranh sẽ ra sao nếu các chiến binh robot lâm trận, và nguy hiểm hơn nếu lòng trung thành của chúng bị đánh cắp, quay lưng lại với chính quốc. Chiến sự ở bán đảo Triều Tiên sẽ ra sao, nếu Bắc Triều Tiên hacking những khẩu pháo robot SGR-A1hiện đang đặt tại khu phi quân sự DMZ và dùng nó để chống lại người anh em ở miền nam  Hàn Quốc?.

7. Robot có thể đòi quyền giống như con người

Với xu hướng hiện tại về AI, có thể các robot sẽ có trí thông minh, lý trí như con người. Khi điều này xảy ra, chúng có thể đòi hỏi quyền lợi cho bản thân giống như con người. Nghĩa là, robot cũng yêu cầu quyền  về nhà ở và chăm sóc sức khoẻ và nhu cầu được phép bỏ phiếu, phục vụ trong quân đội và quyền công dân.... Đổi lại, các chính phủ cũng có thể yêu cầu robot phải nộp thuế.

Đó là dự báo vừa được Trung tâm scan Horizon trực thuộc Văn phòng Nghiên cứu Khoa học và Đổi mới của Vương quốc Anh (UOSI) đưa ra. Nghiên cứu của UOSI được thực hiện từ năm 2006 khi AI còn manh mún. Cũng theo UOSI thì AI sẽ  tiến xa hơn, đặc biệt là trong 50 năm tới. Tuy ưu điểm của AI vẫn là chính, nhưng phát hiện thấy một số mặt trái của trí tuệ nhân tạo, những vấn đề đáng sợ con người phải đối mặt, cần được kiểm soát một cách cẩn thận, chặt chẽ. Mục tiêu phát triển AI phải là mục tiêu phục vụ lợi ích chính nghĩa của con người.

Khắc Nam

Các tin tức khác:

DANH MỤC
Dự án nghiên cứu KH&CN cấp tỉnh: Trồng Cam V2 trên đất đồi huyện Yên Thế
Slide
Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Bắc Giang lần thứ VIII - năm 2012
Slide
Đại hội Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Giang, khoá III, nhiệm kỳ 2012 - 2017
Slide
Phản biện đề án giải quyết đất ở và đất kinh doanh dịch vụ cho người dân có đất bị...
Slide
LIÊN KẾT WEBSITE
Thống kê truy cập
  Số người online:  51
  Hôm nay:  1002
  Tháng này:  20542
  Tổng số truy cập:  467893