An toàn thực phẩm và quyền lợi người tiêu dùng

Ngày đăng:30-06-2017 (56 lượt xem )

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 2/4/2015, mỗi năm trên thế giới có 582 triệu ca mắc phải một trong 22 căn bệnh truyền qua thực phẩm, 351.000 người chết có liên đến an toàn thực phẩm (ATTP). Tại Việt Nam, theo thống kế của ngành y tế, mỗi năm có khoảng 150.000 ca mắc và trên 75.000 trường hợp tử vong do ung thư. Trong đó có nguyên nhân về ATTP.

Vấn đề ATTP là thách thức lớn nhất

Tại Việt Nam, công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (NTD) ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm. Sau khi Luật Bảo vệ quyền lợi NTD được Quốc hội thông qua ngày 17/11/2010, Chính phủ, các bộ, bành đã ban hành các văn bản pháp quy hướng dẫn thi hành.

Trên thực tế, công tác thực thi pháp luật về bảo vệ quyền lợi NTD cũng đã được đẩy mạnh, nhất là từ khi có Ban 389. Tiếng nói của tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi NTD đã được lắng nghe. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất đối với NTD hiện nay chính là vấn đề ATTP.

Luật ATTP được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2010, có hiệu lực từ 1/7/2011; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 38/2012/NĐ-CP ngày 25/4/2012 quy định chi tiết thi hành; Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và PTNT và Bộ Công Thương cũng đã ban hành gần 70 văn bản quy phạm pháp luật.

Được bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản là quyền số 1 của NTD, theo Luật Bảo vệ quyền lợi NTD. Tuy nhiên, quyền này đã bị xâm hại và thách thức nghiêm trọng. Ngay từ khâu sản xuất, tình trạng sử dụng các hóa chất bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng, tăng trọng, thuốc kháng sinh ngoài danh mục đã diễn ra từ nhiều năm nhưng chưa có chiều hướng giảm.

Đối với hàng nhập khẩu, các vụ nổi cộm như sữa nhiễm melamine, thực phẩm chức năng giả có nguồn gốc Trung Quốc, thạch rau câu có chứa chất DEHP, hạt trân châu chứa axit maleic có nguồn gốc Đài Loan, thị bò Úc, Canada hết hạn gần 2 năm, gà thải loại, phủ tạng động vật buôn lậu qua biên giới… Ngoài ra, việc sử dụng phụ gia, phẩm màu không nằm trong danh mục được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm vẫn diễn biến phức tạp.

Được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về hàng hóa là quyền thứ 2 của NTD theo Luật Bảo vệ quyền lợi NTD. Được cung cấp thông tin trung thực về ATTP, hướng dẫn sử dụng, vận chuyển, lưu giữ, bảo quản, lựa chọn, sử dụng thực phẩm phù hợp; được cung cấp thông tin về nguy cơ gây mất an toàn, cách phòng ngừa khi nhận được thông tin cảnh báo đối với thực phẩm là một trong 5 quyền của NTD theo Luật ATTP.

Thế nhưng, thông tin, quảng cáo về thực phẩm, đặc biệt về thực phẩm chức năng hiện nay, trong nhiều trường hợp thiếu trung thực, gây nhầm lẫn. Nhãn hàng hóa là kênh thông tin quan trọng, nhưng trong nhiều trường hợp ghi không chính xác. Tuy nhiên, tình trạng gian lận để tiếp tục đưa thực phẩm hết hạn sử dụng vào lưu thông vẫn xảy ra.

Xuất xứ hàng hóa là một trong 3 nội dung bắt buộc phải ghi trên nhãn hàng hóa. Nhưng vấn đề này vẫn chưa được chú ý đúng mức.

Yêu cầu bồi thường thiệt hại cũng là một trong 8 quyền của NTD. Nhiều vụ ngộ độc cấp tính hoặc NTD mua phải thực phẩm kém chất lượng, người sản xuất kinh doanh đã thực hiện việc bồi thường hoặc đổi lại hàng. Để được bồi thường dù giá trị không lớn, NTD cũng rất gian nan. Trong những trường hợp ngộ độc mạn tính thì rõ ràng NTD không biết kêu ai để đòi bồi thường thiệt hại.

Tóm lại, ATTP hiện nay đang là vấn đề rất đáng lo ngại, có liên quan và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền của NTD. Trong đó có quyền được đảm bảo an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản; quyền được cung cấp thông tin chính xác về hàng hóa và quyền được yêu cầu bồi thường thiệt hại. Hiện nay, những quyền này của NTD đang bị thách thức và bị xâm hại.

Cần giải pháp đồng bộ

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của NTD, của nhà nước và các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh chân chính cần có những giải pháp đồng bộ từ phía các cơ quan hoạch định chính sách, cơ quan quản lý, cơ quan thực thi; các tổ chức, cá nhân kinh doanh; các tổ chức đoàn thể, xã hội và NTD.

Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cần đẩy mạnh việc xây dựng và áp dụng rộng rãi mô hình khép kín theo chuỗi thực phẩm an toàn, từ sản xuất, chế biến đến cung ứng sản phẩm. Ngay từ sản xuất, từ khâu đất canh tác, cung cấp giống, phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y… Tiếp đến là vận chuyển, bảo quản, chế biến, đóng gói để chuyển đến tay NTD. Mục đích nhằm giám sát, quản lý chất lượng thực phẩm "Từ trang trại đến bàn ăn". Dễ dàng truy xuất nguồn gốc và xử lý sự cố. Tạo niềm tin cho NTD.

Trong thời gian qua, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD Việt Nam đã tích cực tham gia vào việc bảo đảm quyền của NTD. Một số hoạt động cụ thể như:

- Phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam thực hiện các đề tài, dự án.

- Hợp tác với tổ chức Veco (Bỉ) thực hiện dự án rau an toàn trong 3 năm tại 6 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Thái Bình.

- Thực hiện dự án Nâng cao năng lực quản lý chất lượng VSATTP, phối hợp với Cục ATTP thực hiện trong 3 năm. Tổ chức các lớp tập huấn, phổ biến Luật ATTP và Nghị định hướng dẫn tại Hà Nội, Quảng Ninh, Hòa Bình, Ninh Bình, Bắc Ninh cho hàng ngàn các cơ quan, đoàn thể có liên quan và tổ chức, cá nhân kinh doanh, người tiêu dùng.

- Thực hiện dự án "Thúc đẩy ATTP tại Việt Nam", khảo sát một số rau, củ, quả trên thị trường Đà Nẵng dưới sự hỗ trợ của Tổ chức Quốc tế người tiêu dùng (CI) do Quỹ AFF tài trợ.

- Khảo sát, phát hiện chất tinopal trong bún, bánh phở.

- Tư vấn giải quyết hàng ngàn vụ khiếu nại của NTD, thành công khoảng 80% bình quân hằng năm. Số còn lại do không đủ chứng cứ, quá thẩm quyền hoặc đang giải quyết. Giúp NTD trong một số vụ khởi kiện ra Tòa án.

- Tổ chức các hội thảo hoặc đóng góp ý kiến tại các hội thảo khoa học có liên quan đến ATTP như nước đóng chai, rau an toàn và rau hữu cơ, sữa, dinh dưỡng cho trẻ em, thực phẩm chức năng, thực phẩm biến đổi gene, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng, chất tạo nạc…

- Thực hiện trả lời phỏng vấn, truyền thông, phổ biến kiến thức, tham gia diễn đàn báo chí, lên tiếng bảo vệ NTD trước vấn nạn vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm.

 

Vusta.vn

Các tin tức khác:

DANH MỤC
Dự án nghiên cứu KH&CN cấp tỉnh: Trồng Cam V2 trên đất đồi huyện Yên Thế
Slide
Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Bắc Giang lần thứ VIII - năm 2012
Slide
Đại hội Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Giang, khoá III, nhiệm kỳ 2012 - 2017
Slide
Phản biện đề án giải quyết đất ở và đất kinh doanh dịch vụ cho người dân có đất bị...
Slide
LIÊN KẾT WEBSITE
Thống kê truy cập
  Số người online:  52
  Hôm nay:  896
  Tháng này:  16658
  Tổng số truy cập:  232163